Trong thực tế mua bán nhà đất, không hiếm trường hợp tài sản đang là di sản thừa kế chưa phân chia, nhưng bên mua và bên bán vẫn muốn ký hợp đồng đặt cọc để “giữ chỗ”. Khi đó, nhiều người băn khoăn: có nên công chứng hợp đồng đặt cọc khi đất đang chờ phân chia di sản không? Việc công chứng đặt cọc đất đang phân chia di sản có giúp giao dịch an toàn hơn hay vẫn tiềm ẩn rủi ro pháp lý? Bài viết dưới đây sẽ phân tích toàn diện vấn đề này dưới góc độ pháp luật hiện hành.

>>> Xem thêm: Văn phòng công chứng nào hỗ trợ công chứng giấy tờ cho người nước ngoài?

1. Đất đang chờ phân chia di sản là gì? Có nên công chứng đặt cọc đất đang phân chia di sản

1.1. Khái niệm đất đang phân chia di sản

Đất đang chờ phân chia di sản là trường hợp:

  • Người sử dụng đất đã chết

  • Quyền sử dụng đất chưa được phân chia cho những người thừa kế

  • Chưa có văn bản khai nhận hoặc thỏa thuận phân chia di sản

  • Chưa sang tên trên Giấy chứng nhận

👉 Về mặt pháp lý, quyền sử dụng đất vẫn là di sản chung chưa xác định phần sở hữu cụ thể.

1.2. Đặc điểm pháp lý của đất chưa phân chia di sản

  • nhiều đồng thừa kế

  • Chưa xác định ai có quyền định đoạt

  • Dễ phát sinh tranh chấp nội bộ

Đây là lý do khiến việc công chứng đặt cọc đất đang phân chia di sản trở thành vấn đề nhạy cảm.

2. Căn cứ pháp lý liên quan đến công chứng đặt cọc đất đang phân chia di sản

2.1. Quy định về quyền định đoạt di sản

Theo Điều 612 Bộ luật Dân sự 2015:

Di sản bao gồm tài sản của người chết để lại.

Theo Điều 213 Bộ luật Dân sự 2015, tài sản thuộc sở hữu chung chỉ được định đoạt khi có sự đồng ý của tất cả các chủ sở hữu.

2.2. Quy định về điều kiện chuyển nhượng đất

Theo Điều 168 Luật Đất đai 2013:

Người sử dụng đất được thực hiện quyền chuyển nhượng khi có Giấy chứng nhận.

👉 Đất đang chờ phân chia di sản chưa đủ điều kiện chuyển nhượng.

2.3. Quy định về hợp đồng đặt cọc

Theo Điều 328 Bộ luật Dân sự 2015, đặt cọc là biện pháp bảo đảm giao kết hoặc thực hiện hợp đồng trong tương lai.

📌 Pháp luật không cấm đặt cọc, nhưng phải đáp ứng điều kiện về chủ thể và mục đích.

>>> Xem thêm: Cập nhật bảng phí công chứng mới nhất năm 2025

công chứng đặt cọc đất đang phân chia di sản

3. Có nên công chứng đặt cọc đất đang phân chia di sản không?

3.1. Công chứng không làm hợp pháp hóa quyền định đoạt

Nhiều người lầm tưởng:

“Công chứng rồi thì hợp đồng đặt cọc chắc chắn an toàn”

👉 Trên thực tế, công chứng đặt cọc đất đang phân chia di sản không làm phát sinh quyền chuyển nhượng, cũng không hợp thức hóa việc định đoạt di sản khi chưa phân chia.

Xem thêm:  Đặt cọc mua bán nhà đất khi người bán chỉ có giấy tờ viết tay

3.2. Công chứng chỉ xác nhận hình thức, không xác nhận quyền sở hữu

Theo Luật Công chứng 2014, công chứng viên:

  • Kiểm tra tính hợp pháp của giao dịch

  • Không xác nhận quyền sở hữu nếu pháp luật chưa cho phép

👉 Vì vậy, công chứng không loại trừ rủi ro tranh chấp di sản.

4. Rủi ro pháp lý khi công chứng đặt cọc đất đang phân chia di sản

4.1. Hợp đồng đặt cọc có nguy cơ vô hiệu

Theo Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015, nếu người nhận cọc:

  • Không có quyền định đoạt tài sản

  • Không được các đồng thừa kế ủy quyền

👉 Hợp đồng đặt cọc có thể bị tuyên vô hiệu.

4.2. Tranh chấp giữa các đồng thừa kế

Sau khi công chứng đặt cọc:

  • Một đồng thừa kế khác không đồng ý bán

  • Phát sinh tranh chấp phân chia di sản

👉 Bên mua dù có hợp đồng công chứng vẫn không thể ký hợp đồng mua bán.

5. Trách nhiệm hoàn trả tiền cọc khi giao dịch không thực hiện được trong trường hợp công chứng đặt cọc đất đang phân chia di sản

5.1. Trường hợp hợp đồng đặt cọc vô hiệu

Theo Điều 131 Bộ luật Dân sự 2015:

Giao dịch dân sự vô hiệu thì các bên hoàn trả cho nhau những gì đã nhận.

👉 Bên mua chỉ được nhận lại tiền cọc, không được phạt cọc.

5.2. Trường hợp có cam kết gian dối

Nếu người nhận cọc:

  • Biết rõ đất chưa phân chia di sản

  • Nhưng cam kết chắc chắn sẽ bán

👉 Có thể phải bồi thường thiệt hại ngoài tiền cọc.

>>> Xem thêm: Các bước thực hiện thủ tục cấp sổ đỏ lần đầu cho đất ở, đất nông nghiệp

công chứng đặt cọc đất đang phân chia di sản

6. Ví dụ minh họa thực tế về công chứng đặt cọc đất đang phân chia di sản

6.1. Ví dụ rủi ro khi công chứng đặt cọc

Anh A đặt cọc 300 triệu mua đất đang là di sản của gia đình ông B.
Hợp đồng đặt cọc được công chứng nhưng chỉ có ông B ký.

Sau đó, các con ông B không đồng ý bán đất.

👉 Tòa án tuyên hợp đồng đặt cọc vô hiệu, anh A chỉ được nhận lại tiền cọc.

6.2. Ví dụ giao dịch an toàn

Toàn bộ đồng thừa kế:

  • Lập văn bản thỏa thuận phân chia di sản

  • Cùng ký hợp đồng đặt cọc

  • Cam kết thời hạn sang tên

👉 Hợp đồng đặt cọc có giá trị, giảm thiểu tranh chấp.

7. Kinh nghiệm an toàn khi công chứng đặt cọc đất đang phân chia di sản

  • Không đặt cọc lớn khi di sản chưa phân chia

  • Yêu cầu tất cả đồng thừa kế cùng ký

  • Ghi rõ điều kiện hoàn trả cọc nếu không sang tên

  • Ưu tiên chờ hoàn tất phân chia di sản rồi mới đặt cọc

  • Tham vấn luật sư hoặc công chứng viên trước khi ký

>>> Xem thêm: Phí công chứng di chúc có đắt không? Bên nào phải thanh toán?

Kết luận

Công chứng đặt cọc đất đang phân chia di sản không bị pháp luật cấm, nhưng không phải lúc nào cũng nên thực hiện. Việc công chứng chỉ đảm bảo hình thức, không loại trừ rủi ro về quyền định đoạt di sản. Để tránh tranh chấp và thiệt hại tài chính, bên mua cần hết sức thận trọng và ưu tiên giao dịch khi di sản đã được phân chia rõ ràng.

Xem thêm:  Đặt cọc mua bán nhà đất khi một người thừa kế phản đối giao dịch

Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!

Các bài viết liên quan:

>>> Công chứng thỏa thuận chia thừa kế thực hiện như thế nào?

>>> Lệ phí trước bạ nhà đất trước bạ do ai chịu? Được tính như thế nào?

>>> Thủ tục công chứng giấy ủy quyền nhận tiền thực hiện như thế nào?

>>> Đặt cọc mua bán nhà đất khi tài sản là đất thừa kế chưa sang tên

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

  1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
  2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.

Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.

  • Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
  • Đường dây nóng: 0966.22.7979
  • Email: ccnguyenhue165@gmail.com
Đánh giá