Trong thực tế, không ít trường hợp người tham gia giao dịch không biết ký tên, thường gặp ở người cao tuổi, người không biết chữ hoặc người bị khuyết tật về tay. Khi cần lập hợp đồng, nhiều người lo ngại rằng không biết ký tên thì có được công chứng hay không, và liệu giao dịch đó có giá trị pháp lý hay không.
Vậy pháp luật quy định thế nào về công chứng khi không biết ký tên? Trình tự công chứng ra sao để bảo đảm quyền lợi cho các bên? Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết, có căn cứ pháp lý và ví dụ thực tế minh họa.
>>> Xem thêm: Đừng để hồ sơ bị trả lại – chọn văn phòng công chứng chuyên nghiệp, chính xác từng chi tiết.
1. Công chứng khi không biết ký tên có được pháp luật cho phép không?
Câu trả lời là CÓ. Pháp luật Việt Nam cho phép công chứng hợp đồng khi một bên không biết ký tên, với điều kiện phải thực hiện đúng trình tự, thủ tục theo quy định.
📌 Căn cứ pháp lý
Theo Điều 48 Luật Công chứng 2014:
“Trường hợp người yêu cầu công chứng không ký được hoặc không biết ký thì phải điểm chỉ; việc điểm chỉ phải được thực hiện trước mặt công chứng viên.”
👉 Như vậy, KBKT không làm mất quyền công chứng, mà được thay thế bằng hình thức điểm chỉ (lăn tay).
2. Điều kiện để công chứng khi không biết ký tên
Để việc công chứng khi không biết ký tên được pháp luật công nhận, người không biết ký phải đáp ứng các điều kiện sau:
📌 Điều kiện về năng lực hành vi dân sự
Theo Điều 20 Bộ luật Dân sự 2015:
Người từ đủ 18 tuổi trở lên
Không bị mất hoặc hạn chế năng lực hành vi dân sự
📌 Việc không biết ký tên không đồng nghĩa với mất năng lực hành vi dân sự.
📌 Điều kiện về sự tự nguyện và nhận thức
Theo Điều 7 Luật Công chứng 2014, công chứng viên có trách nhiệm:
Kiểm tra ý chí tự nguyện
Bảo đảm người yêu cầu công chứng hiểu rõ nội dung và hậu quả pháp lý của hợp đồng
📍 Ví dụ thực tế
Bà A, 70 tuổi, không biết ký tên nhưng vẫn minh mẫn. Khi lập hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất cho con, bà A vẫn được công chứng hợp đồng bằng hình thức điểm chỉ.
>>> Xem thêm: Bạn muốn chuyển nhượng đất an toàn, hợp pháp? Hãy tin tưởng dịch vụ sang tên sổ đỏ.
3. Trình tự công chứng khi không biết ký tên theo quy định
Việc công chứng khi không biết ký tên được thực hiện theo trình tự chặt chẽ để tránh tranh chấp và rủi ro pháp lý.
📌 Căn cứ pháp lý khi công chứng không biết ký tên
Theo Điều 45 và Điều 48 Luật Công chứng 2014, trình tự gồm:
🔹 Bước 1: Công chứng viên đọc và giải thích hợp đồng
Đọc rõ ràng, đầy đủ toàn bộ nội dung hợp đồng
Giải thích quyền, nghĩa vụ và hậu quả pháp lý
🔹 Bước 2: Xác nhận sự hiểu biết và tự nguyện
Công chứng viên trực tiếp xác nhận:
Người không biết ký đã hiểu rõ nội dung
Việc giao kết hợp đồng là hoàn toàn tự nguyện
🔹 Bước 3: Thực hiện điểm chỉ
Người không biết ký điểm chỉ (lăn tay) trước mặt công chứng viên
Thông thường là ngón trỏ phải, nếu không được thì dùng ngón khác và ghi rõ
🔹 Bước 4: Ghi nhận trong lời chứng
Công chứng viên phải ghi rõ trong lời chứng:
“Người yêu cầu công chứng không biết ký tên, văn bản đã được đọc lại, giải thích rõ và người này đã đồng ý, điểm chỉ.”
📍 Ví dụ thực tế
Ông B không biết ký tên, tham gia hợp đồng ủy quyền cho con trai bán nhà. Công chứng viên đọc hợp đồng, giải thích đầy đủ, ông B đồng ý và điểm chỉ. Hợp đồng được công chứng hợp pháp.
4. Những lưu ý quan trọng khi công chứng khi không biết ký tên
Khi thực hiện công chứng khi KBKT, các bên cần đặc biệt lưu ý:
🔹 Có thể cần người làm chứng trong trường hợp cần thiết
Theo Điều 47 Luật Công chứng 2014, người làm chứng được yêu cầu khi:
Người không biết ký có hạn chế về nhận thức
Có nghi ngờ về sự tự nguyện
📌 Người làm chứng phải:
Đủ 18 tuổi
Có năng lực hành vi dân sự
Không có quyền lợi liên quan đến hợp đồng
🔹 Công chứng viên có quyền từ chối công chứng
Theo khoản 4 Điều 7 Luật Công chứng 2014, công chứng viên phải từ chối nếu:
Người không biết ký không hiểu nội dung hợp đồng
Có dấu hiệu bị ép buộc, lừa dối
📍 Ví dụ thực tế khi công chứng khi không biết ký tên
Người con đưa cha già không biết ký tên đến công chứng hợp đồng chuyển nhượng nhà. Khi hỏi, người cha không hiểu nội dung và tỏ ra do dự. Công chứng viên từ chối công chứng để bảo vệ quyền lợi cho người cha.
>>> Xem thêm: Bạn đang lo lắng vì thủ tục rườm rà? Bài viết về Thủ tục làm sổ đỏ sẽ giúp bạn dễ hiểu hơn rất nhiều.
5. Kết luận
Công chứng khi không biết ký tên là hoàn toàn được pháp luật cho phép, miễn là người đó có đầy đủ năng lực hành vi dân sự và việc công chứng được thực hiện đúng trình tự theo Luật Công chứng 2014. Hình thức điểm chỉ thay cho chữ ký giúp bảo đảm quyền dân sự của mọi công dân, không phân biệt trình độ hay khả năng ký tên.
Để tránh rủi ro pháp lý, người dân nên:
Trung thực về tình trạng không biết ký tên
Hợp tác đầy đủ với công chứng viên
Bảo đảm sự tự nguyện và hiểu biết khi giao kết hợp đồng
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
