Trong thực tiễn giao dịch dân sự và kinh doanh thương mại, hợp đồng chuyển nhượng quyền đòi nợ ngày càng được sử dụng phổ biến nhằm chuyển giao quyền yêu cầu thanh toán từ chủ nợ cũ sang chủ nợ mới. Do tính chất đặc thù của quyền tài sản này, việc công chứng và đặc biệt là lưu trữ hồ sơ công chứng có ý nghĩa quan trọng trong việc xác định hiệu lực hợp đồng, chủ thể có quyền đòi nợ hợp pháp và bảo vệ quyền lợi của bên thứ ba. Bài viết sau phân tích toàn diện vấn đề lưu trữ hồ sơ công chứng đối với hợp đồng chuyển nhượng quyền đòi nợ theo quy định pháp luật hiện hành.

>>> Xem thêm: Đảm bảo tính pháp lý tuyệt đối khi sử dụng dịch vụ của văn phòng công chứng.

1. Cơ sở pháp lý của hợp đồng chuyển nhượng quyền đòi nợ

Theo Điều 365 Bộ luật Dân sự 2015, quyền yêu cầu là một loại quyền tài sản và có thể được chuyển giao cho người khác, trừ trường hợp pháp luật cấm hoặc các bên có thỏa thuận khác.

Theo Điều 366 Bộ luật Dân sự 2015, việc chuyển giao quyền yêu cầu không cần sự đồng ý của bên có nghĩa vụ, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc pháp luật có quy định.

Đối với hợp đồng chuyển nhượng quyền đòi nợ được các bên lựa chọn công chứng hoặc pháp luật yêu cầu công chứng, việc lập và lưu trữ hồ sơ công chứng được thực hiện theo Luật Công chứng 2014.

2. Yêu cầu công chứng và lưu trữ hồ sơ công chứng đối với hợp đồng chuyển nhượng quyền đòi nợ

2.1. Trường hợp hợp đồng chuyển nhượng quyền đòi nợ được công chứng

Pháp luật hiện hành không bắt buộc mọi hợp đồng chuyển nhượng quyền đòi nợ phải công chứng. Tuy nhiên, trong thực tiễn, các bên thường lựa chọn công chứng để:

• Tăng giá trị chứng cứ của hợp đồng

• Bảo đảm an toàn pháp lý cho giao dịch

• Thuận lợi trong việc giải quyết tranh chấp

Theo Điều 5 Luật Công chứng 2014, văn bản công chứng có giá trị chứng cứ, do đó hồ sơ công chứng lưu trữ là căn cứ quan trọng để xác định quyền đòi nợ hợp pháp.

2.2. Nghĩa vụ lưu trữ hồ sơ công chứng

Theo Điều 40 và Điều 61 Luật Công chứng 2014, mỗi hợp đồng chuyển nhượng quyền đòi nợ được công chứng phải có một hồ sơ công chứng riêng và được lưu trữ đầy đủ, an toàn tại tổ chức hành nghề công chứng.

>>> Xem thêm: Bạn chỉ cần một cuộc gọi – phần còn lại hãy để dịch vụ sang tên sổ đỏ trọn gói xử lý nhanh chóng.

3. Nội dung hồ sơ công chứng lưu trữ đối với hợp đồng chuyển nhượng quyền đòi nợ

Hồ sơ công chứng lưu trữ trong trường hợp này thường bao gồm:

• Phiếu yêu cầu công chứng

• Dự thảo hợp đồng chuyển nhượng quyền đòi nợ

• Bản chính hợp đồng đã được công chứng

• Hợp đồng, giao dịch làm phát sinh khoản nợ

• Tài liệu chứng minh quyền đòi nợ hợp pháp của bên chuyển nhượng

• Giấy tờ nhân thân hoặc tư cách pháp lý của các bên

• Ghi chép nghiệp vụ và lời chứng của công chứng viên

Việc lưu trữ đầy đủ các tài liệu này giúp xác định rõ nguồn gốc, phạm vi và giá trị của quyền đòi nợ được chuyển nhượng.

4. Vai trò của lưu trữ hồ sơ công chứng trong bảo đảm hiệu lực hợp đồng chuyển nhượng quyền đòi nợ

4.1. Xác định chủ thể có quyền đòi nợ hợp pháp

Theo Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015, giao dịch dân sự có hiệu lực khi chủ thể có quyền xác lập giao dịch.

Hồ sơ công chứng lưu trữ giúp xác định:

• Bên chuyển nhượng có phải là chủ nợ hợp pháp hay không

• Quyền đòi nợ có đang tồn tại và chưa bị chấm dứt

• Quyền đòi nợ có thuộc trường hợp bị hạn chế chuyển nhượng hay không

4.2. Bảo vệ quyền lợi của bên nhận chuyển nhượng và bên có nghĩa vụ

Theo Điều 369 Bộ luật Dân sự 2015, kể từ thời điểm chuyển giao quyền yêu cầu, bên có nghĩa vụ phải thực hiện nghĩa vụ đối với bên nhận chuyển nhượng.

Hồ sơ công chứng lưu trữ là căn cứ để:

• Chứng minh thời điểm chuyển giao quyền đòi nợ

• Xác định phạm vi nghĩa vụ của bên có nghĩa vụ

• Bảo vệ quyền lợi của bên thứ ba ngay tình

>>> Xem thêm: So sánh giữa mua bán viết tay và Công chứng mua bán xe.

5. Hồ sơ công chứng lưu trữ trong giải quyết tranh chấp về quyền đòi nợ

Khi xảy ra tranh chấp, các bên thường tranh luận về:

• Tính hợp pháp của việc chuyển nhượng quyền đòi nợ

• Phạm vi và giá trị khoản nợ được chuyển nhượng

• Thời điểm phát sinh hiệu lực chuyển nhượng

Theo Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, văn bản công chứng và hồ sơ công chứng lưu trữ được coi là chứng cứ hợp pháp nếu được thu thập đúng trình tự.

6. Ví dụ minh họa thực tế

Ông A cho Công ty B vay 5 tỷ đồng theo hợp đồng vay có thời hạn. Sau đó, ông A ký hợp đồng chuyển nhượng quyền đòi nợ cho Công ty C và hợp đồng này được công chứng.

Khi đến hạn trả nợ, Công ty B không thực hiện nghĩa vụ và cho rằng không biết việc chuyển nhượng quyền đòi nợ. Công ty C khởi kiện yêu cầu thanh toán.

Tòa án trích lục hồ sơ công chứng lưu trữ và xác định:

• Quyền đòi nợ của ông A là hợp pháp và chưa chấm dứt

• Hợp đồng chuyển nhượng quyền đòi nợ được công chứng đúng quy định

• Thời điểm chuyển giao quyền đòi nợ được xác lập rõ ràng

Trên cơ sở hồ sơ công chứng lưu trữ, Tòa án công nhận quyền đòi nợ hợp pháp của Công ty C và buộc Công ty B thực hiện nghĩa vụ thanh toán.

7. Kết luận

Có thể khẳng định rằng, lưu trữ hồ sơ công chứng đối với hợp đồng chuyển nhượng quyền đòi nợ giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc bảo đảm hiệu lực pháp lý của giao dịch chuyển giao quyền tài sản. Hồ sơ công chứng lưu trữ đầy đủ, chặt chẽ không chỉ giúp xác định rõ chủ thể có quyền đòi nợ hợp pháp mà còn là căn cứ pháp lý vững chắc để giải quyết tranh chấp, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên trong các giao dịch dân sự và thương mại.