Trong hoạt động sản xuất – kinh doanh, nhiều cá nhân, doanh nghiệp lựa chọn thuê quyền sử dụng đất để xây dựng nhà xưởng, cửa hàng, bãi xe hoặc kho bãi thay vì mua đất. Tuy nhiên, không ít người băn khoăn: hợp đồng thuê đất có bắt buộc phải công chứng không? Nếu không công chứng thì có giá trị pháp lý hay không? Bài viết dưới đây phân tích chi tiết các quy định pháp luật liên quan đến thuê QSDĐ, kèm ví dụ minh họa thực tế để bạn đọc dễ áp dụng.
>>> Xem thêm: Bạn chỉ cần mang hồ sơ đến, mọi thủ tục còn lại phòng công chứng sẽ lo.
1. Thuê quyền sử dụng đất là gì? Thuê quyền sử dụng đất có được pháp luật bảo vệ không?
1.1. Khái niệm thuê quyền sử dụng đất
Thuê QSDĐ là việc bên có quyền sử dụng đất cho bên khác thuê quyền khai thác, sử dụng đất trong một thời hạn nhất định, bên thuê trả tiền thuê theo thỏa thuận.
Về bản chất, đây là hợp đồng dân sự về quyền tài sản.
1.2. Căn cứ pháp lý về thuê quyền sử dụng đất
Theo Điều 500 Bộ luật Dân sự 2015, hợp đồng về quyền sử dụng đất được thực hiện theo quy định của Bộ luật Dân sự và pháp luật đất đai.
Theo Điều 188 Luật Đất đai 2013, người sử dụng đất được thực hiện quyền cho thuê quyền sử dụng đất khi có đủ điều kiện theo luật định (có Giấy chứng nhận, đất không tranh chấp, không bị kê biên, còn thời hạn sử dụng).
Như vậy, thuê QSDĐ là giao dịch hợp pháp nếu đáp ứng điều kiện về chủ thể và thửa đất.
2. Công chứng hợp đồng thuê quyền sử dụng đất có bắt buộc không?
2.1. Quy định về hình thức hợp đồng thuê quyền sử dụng đất
Theo khoản 3 Điều 167 Luật Đất đai 2013:
Hợp đồng cho thuê quyền sử dụng đất không bắt buộc phải công chứng, chứng thực, trừ trường hợp các bên có nhu cầu.
Tuy nhiên, đối với trường hợp cho thuê đất gắn liền với nhà ở, công trình xây dựng, có thể phát sinh yêu cầu riêng theo pháp luật chuyên ngành.
Như vậy:
✔ Hợp đồng thuê QSDĐ không bắt buộc phải công chứng. ✔ Việc công chứng là quyền lựa chọn của các bên nhằm tăng tính an toàn pháp lý.
2.2. Khi nào nên công chứng hợp đồng thuê quyền sử dụng đất?
Các trường hợp nên công chứng:
Giá trị thuê lớn, thời hạn thuê dài;
Có đầu tư xây dựng công trình trên đất thuê;
Bên thuê cần chứng cứ pháp lý vững chắc để bảo vệ quyền lợi;
3. Hiệu lực pháp lý và rủi ro khi thuê quyền sử dụng đất không công chứng
3.1. Hiệu lực của hợp đồng thuê quyền sử dụng đất không công chứng
Theo Điều 117 và Điều 119 Bộ luật Dân sự 2015, giao dịch dân sự có hiệu lực nếu:
Các bên có năng lực;
Tự nguyện;
Nội dung hợp pháp;
Hình thức phù hợp (nếu luật không bắt buộc công chứng).
Do đó, hợp đồng thuê QSDĐ dù không công chứng vẫn có hiệu lực nếu đáp ứng đủ điều kiện.
3.2. Rủi ro pháp lý khi không công chứng
Một số rủi ro:
Khó chứng minh nội dung thỏa thuận khi tranh chấp;
Bị phủ nhận chữ ký, thời điểm giao kết;
Khó bảo vệ quyền lợi nếu phát sinh bên thứ ba;
Hạn chế giá trị chứng cứ khi khởi kiện.
4. Ví dụ minh họa thực tế
Ví dụ: Công ty A thuê 3.000 m² đất của ông B để làm bãi tập kết hàng trong thời hạn 10 năm. Hai bên chỉ ký hợp đồng viết tay, không công chứng. Sau 2 năm, ông B đơn phương chấm dứt hợp đồng và cho người khác thuê lại. Công ty A khởi kiện nhưng gặp khó khăn trong việc chứng minh thỏa thuận ban đầu.
Nếu hợp đồng được công chứng ngay từ đầu, quyền lợi của công ty A sẽ được bảo đảm rõ ràng hơn.
✔ Hợp đồng thuê quyền sử dụng đất không bắt buộc phải công chứng theo quy định pháp luật. ✔ Tuy nhiên, công chứng giúp tăng giá trị chứng cứ và hạn chế rủi ro tranh chấp. ✔ Đối với hợp đồng thuê dài hạn, giá trị lớn, nên ưu tiên công chứng. ✔ Trước khi thuê đất, cần kiểm tra kỹ điều kiện pháp lý của thửa đất.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
